5.04.2017

Боловсролын Санаачилгууд: Boosting Negotiation Skills (June 2017, Ulaanbaatar)

#СайнМэдээ National University of Singapore - Lee Kuan Yew School of Public Policy төгсөгч О.Энхзул болон бусад нөхдийн хамт Боловсролын Санаачилгууд (Educated Initiatives) гэж ТББ байгуулснаа та бүхэнд дуулгахдаа таатай байна.

Сурсан мэдсэнээ бусадтай хуваалцаж, эрдэм мэдлэгийг нийтэд түгээж, боломжгүй нэгэнд гүүр болж, Монголын хөгжилд боловсролын салбараар дамжуулж хувь нэмрээ оруулах нь бидний эрхэм үүрэг гэж үзсэн билээ. Иймээс ч бид Назарбаевын Их сургуульд бүтэн тэтгэлэгтэй магистр, докторын хөтөлбөрт суралцах боломж байгааг монгол залуустаа танилцуулж үйл ажиллагаагаа эхэлсэн.

Бидний дараагийн хийж буй ажил бол Lee Kuan Yew School of Public Policy-ийн багш Нюно Деликадо-г энэ 6-р сард Монголд урьж хичээл заалгах явдал.



2 хоногийн турш "Хэлэлцээ хийх ур чадвараа ахиулах" маш өгөөжтэй хөтөлбөрт төр, олон нийт, хувийн хэвшлийн мэргэжилтэн, удирдах албан тушаалтнууд өргөнөөр оролцоно гэж найдаж байна.

Бид өөрсдийн амьдралын цаг мөч бүрт хэлэлцээ хийж, шийдвэр гаргаж байдаг. Бизнесийн хамтрагч, харилцагч нартай эсвэл зүгээр л такси хөлслөхдөө, гэрийнхээ засварын ажлыг хийлгэхдээ ч бид байнга хэлэлцээ хийж, өөрт үр ашигтай, харилцан ашигтай тохиролцоонд хүрэх арга замуудыг эрэлхийлж байдаг.

Энэ сургалтанд сууснаар та ирээдүйд олон мянга, зарим тохиолдолд (ажлын хүрээнээс хамаарч) олон сая доллар хэмнэх, олох боломж олдоно гэдэгт итгэлтэй байна. Negotiation strategy –ийн иймэрхүү төрлийн сургалт ерөнхийдөө их өндөр төлбөртэй байдаг. 5 жилийн өмнө Нью-Иорк дахь Колумбийн их сургуулийн Бизнесийн сургуульд яг ийм сургалтын төлбөрт 5000$, ирж очих зардал гээд 10 000 орчим долларын зардал гаргаж байснаа нуух юун. Гэхдээ энэ сургалтанд суугаад олж мэдсэн туршлагаараа өнгөрсөн хугацаанд олон бизнесийн хэлэлцээрт үр бүтээлтэй оролцож компанийхаа ашиг орлогыг нэмэгдүүлж байв.

Дэлхийн жишгээс харьцангуй бага зардал буюу 1000$-р энэ сургалтанд эх орондоо сурахыг би хувьдаа маш сайн боломж гэж ойлгож байгаа. Ямартаа ч та бүхэн тус хөтөлбөртэй танилцаарай. Сургалт энэ удаа зөвхөн англи хэлээр явагдана. Mонголын томоохон компаниуд болон жижиг дунд ААН, зарим олон улсын байгууллагынхан, засгийг төлөөлж гэрээ хэлэлцээ хийдэг төрийн өмчит компанийхан суудлаа захиалаад эхэлснийг дуулгахад таатай байна.

Нуно багш дэлхийн топ бизнесийн сургууль гэгддэг INSEAD-ийг төгсчихөөд дэлхийд тэргүүлэх консалтингийн компаниуд болох Mckinsey & Co, Bain & Co компаниудад ажиллаж байсан ба Bain & Co фирмд ажилд орохдоо компаниас санал болгосон сарын цалинг 10 дахин өсгөх хэлэлцээг амжилттай хийж байжээ. Түүнээс суралцах зүйлс тун их буй нь эргэлзээгүй.


Professor Nuna Delicado-ийн тухай:
Би хэрхэн ажилладаг вэ? - Сингапурын Ли Куан Югийн Нэрэмжит Их Сургуулийн профессор Нуно Деликадо: http://www.unread.today/posts/post/991


Сургалттай холбоотой мэдээллийг эндээс татаж үзнэ үү:
http://educated.mn/files/Boosting_Negotiation_Skills.pdf


Энд дарж бүртгүүлнэ үү: Boosting Negotiation Skills (June 2017, Ulaanbaatar)

Хүндэтгэсэн:

Д.Сайнбаяр
Удирдах Зөвлөлийн Дарга
Боловсролын санаачилгууд ТББ
Ли Куан Югийн нэрэмжит төрийн бодлогын сургуулийн магистр
www.educated.mn
2017.05.04

4.22.2017

Назарбаевын Их сургуульд БҮТЭН тэтгэлгээр суралцах боломж

Та бүхэндээ нэгэн сайхан мэдээ дуулгахдаа таатай байна. Назарбаевын их сургуулийн Төрийн бодлогын дээд сургууль нь Сингапурын үндэсний их сургуулийн Ли Куан Югийн нэрэмжит Төрийн бодлогын сургуультай стратегийн түншлэлтэй ажилладаг юм. Энэ ч утгаараа хэд хоногийн өмнө Назарбаевын их сургуулийн удирдлагаас бидэнтэй холбогдож Монголоос чадварлаг залуусыг тус сургуульд элсүүлэхэд туслах, Назарбаевын их сургуулийн хөтөлбөрийг Монголд сурталчилж өгөхийг хүссэн юм. Хариуд нь Монголоос очих залууст тэтгэлэг өгөх боломж бий эсэхийг судалж хариу өгөхийг хүслээ.

Хэд хоногийн дараа баяртай мэдээ ирлээ: Астана дахь Казахстаны Боловсрол, Шинжлэх Ухааны Яамнаас Назарбаевын их сургуулийн 3 төрлийн хөтөлбөрт (Төрийн бодлогын магистр - 2 жил, Төрийн удирдлагын магистр - 1.5 жил, Төрийн бодлогын докторантур - 4 жил) 3 төрлийн хөтөлбөрт суралцах Монгол оюутнуудад төрийн сангаас бүтэн тэтгэлэг (сургалтын төлбөр, байр, стипенд) олгох зөвшөөрлийг олгосоныг тус сургуулийн удирдлага бидэнд уламжлав.

Хэдэн жилийн өмнөөс дэлхийн томоохон их дээд сургуулийн профессоруудыг өндөр цалин урамшуулал, хангамжаар дуудаж Назарбаевын их сургуулийн шавыг тавьж эхэлснийг та бүхэн сайн мэднэ. Назарбаевын их сургуулийн Төрийн бодлогын дээд сургуулийн оюутнууд нь Сингапурт хэдэн долоо хоног суралцах боломжоор хангагдсан, Ли Куан Югийн нэрэмжит Төрийн бодлогын сургуулийн профессоруудаар хичээл заалгадаг болно.

Хөтөлбөр англи хэлээр явагддаг тул орос, казах хэлний мэдлэгээс илүүтэй ТОEFL-ийн оноог чухалчилж байгаа юм байна.

Одоо залуус минь, та бүхэн магистрын хөтөлбөрт 4 сарын 30, докторын хөтөлбөрт 5 сарын 15-наас өмнө амжиж бүртгүүлээд сургуульдаа тэнцэх л үлдлээ. Тавигдах шаардлага, сургалтын агуулга, сургуульд элсэх өргөдлийг http://gspp.nu.edu.kz/en/home хуудаснаас үзнэ үү. Та бүхэнд амжилт хүсье!

Д.Сайнбаяр
Сингапурын үндэсний их сургуулийн Ли Куан Югийн нэрэмжит Төрийн бодлогын сургуулийн төгсөгч
УЗ-ийн дарга, Educated Initiatives - Mongolia

Нэмэлт мэдээлэл:
Nazarbayev University Graduate School of Public Policy currently offers 2 master programs and 1 PhD program:
1) Master in Public Policy - 2-year full time program; 2) Master in Public Administration - 18-month program (weekend format); 3) PhD in Public Policy - 4 years full time

12.06.2016

Ирж яваа цагийн дуун



Ардчилсан Намын залуустаа хүргэх үг


Хүн өөрийн амьдралынхаа мөч бүрт СОНГОЛТ хийдэг. Гэхдээ амьдралын турш маш цөөн чухал сонголт, САЛАА ЗАМЫН өмнө ирдэг билээ. Их сургуульд суралцах, мэргэжлээ сонгох, анхны ажил, гэр бүл г.м Гэхдээ энэ чухал сонголтуудыг хийх боломж дандаа давтагдаад байдаггүй. Улстөрийг сонгох зам бол тэртусмаа хамгийн хэцүү гэхдээ хамгийн нь гэгээлэг нь.

Өнөөдөр Монголын нийгэмд хүн бүр л бүгдийг шүүмжилдэг болжээ. Энэ нь ч сайн хэрэг. Гэхдээ түнэр харанхуйг зүхэж суухаар ганц ч болтугай лаа асаа гэж нэг ухаантны хэлсэн үг бий. Тун харамсалтай нь болохгүй, бүтэхгүй байна хэмээн шүүмжлэгчдийн тоо түүнийг өөрчлөхийн төлөө үйлдэл хийж буй хүмүүсээсээ олон байна. Шийдлийг олж нээх, хэрэгжүүлэхэд ҮЙЛДЭЛ, ОРОЛЦОО чухал. Тэртусмаа ЗАЛУУСЫН ОРОЛЦОО чухал юм.

Сүүлийн үед УЛСТӨР гэдэг үгээс Монголчууд бид бүгд залхжээ. Бүх нийтээрээ улстөрч хүнийг адгийн амьтан гэж боддог болсон байна. Тэр улстөрд орж байгаа гэнэ гээд нэг нь нөгөөгөө ад үзэж, сайн муугаар хэлдэг болжээ. Энэ бол өөрөө яагаад залуус улстөрд дуу хоолой, үйлдлээрээ оролцох ёстой вэ гэдгийн маш том шалтгаан болж байна. Яагаад манай нийгэм УЛСТӨР гэдэг үгээс ингэж их цэрвэнэ вэ?

Яагаад гэвэл Монголын улстөр БОХИР байна. Яагаад гэвэл Монголын улстөр ШУДАРГА БУС байна. Монголын улстөрчид ХУДАЛ АМЛАЛТ хэлж байна. Монголын УЛСТӨР баялаг бүтээгчдэд СААД болж байна. Монголын улстөр нийгмийн сэтгэлгээний түвшнээс хоцорсон байна. МОНГОЛЫН УЛСТӨР МОНГОЛЫГ МУУХАЙ ХАРАГДУУЛЖ БАЙНА.

Монголын ард түмэн ЦОО ШИНЭ ҮЕИЙН, ӨНДӨР ЁС СУРТАХУУНТАЙ, ОРЧИН ҮЕИЙН мэдлэг боловсролтой, ХЭЛСНЭЭ ХИЙДЭГ, ХИЙСНЭЭ ҮРГЭЛЖЛҮҮЛДЭГ, ҮНЭТ ЗҮЙЛДЭЭ ҮНЭНЧ, ШИНЭ МАНЛАЙЛАГЧДЫГ хүсч байна.

Ардчилсан Намын шинэчлэлийн хөдөлгөөнд оролцогчдыг сайн муу хэлж, өөлж, үл итгэж, урьдчилан дүгнэж буй хүмүүс олон байгааг нийгмийн сүлжээгээр харлаа. Улстөрд, Ардчилсан Намд шинэчлэлийн салхи авчрахаар зориглон оролцож буй энэ залуусыг битгий ад үз, залуу үеийн хийж бүтээх, ӨӨРЧЛӨЛТ ХИЙХ ХҮСЭЛ ЗОРИГИЙГ бүү МОХОО гэж би тэдэнд хэлмээр байна. Даргын хүүхэд эсвэл гагцхүү олон жил намын ажил хийсэн хүн манлайлагч болдог байх шаардлагагүй. Эрдэм мэдлэг, авьяас чадлаа ард түмнийхээ өмнө шалгуулая, уралдуулая гээд зориглож буй эдгээр залуусыг дэмжтүгэй гэж Ардчилсан Намын өнөөгийн удирдлагад хэлмээр байна!

Шинэчлэлийн хөдөлгөөнд эвлэлдэн нэгдсэн эдгээр залуус бол Монголын шинэ үеийн сэхээтний төлөөлөл, үндэсний эрх ашиг, үнэт зүйлийг эрхэмлэдэг, Монгол улсын нэр төртэй иргэн, дэлхийн энх тайванч, байгаль орчноо хамгаалагч, шударга ёсыг сахигч, өндөр ёс суртахуунтай, Монгол орны хөгжлийн хөтөч болсон ЭХ ОРНЫ САЙН ХҮҮ, ОХИН мөн гэдэгт би итгэж байна.
Өнөөдөр эдгээр залуус дундаас улс орныхоо иргэдэд ҮЙЛЧЛЭХ (public servant), нийгэмд тулгарсан асуудлуудын ШИЙДЛИЙГ ОЛОХ бодлого тодорхойлогчид, Соёлт нийгэм, Шударга ёс, Xүний эрх, Ардчилсан нийгмийн ҮНЭТ ЗҮЙЛИЙН төлөө тэмцэх МАНЛАЙЛАГЧИД төрнө гэж ард түмэн итгэж, найдаж, хүлээж байна.

Монголын түүхийн үе бүрт нүдэндээ цогтой залуу манлайлагчид төрж, ачааны хүндийг үүрч ирсэн. Энэ ачаа хүссэн хүсээгүй бидний үед шилжин ирж буй. Энэ бол ирж яваа цаг. Манай үеийнхэн их өвөг дээдсийн ариун голомтыг бадрааж, хөгжлийн бамбарыг улам өндөрт өргөх болно.

21 зууны Монгол залуучууд үүнийг хийж чадна. Та бүхэн чадна.

ТА БҮХНИЙГ ЭХ ОРОН ЧИНЬ ДУУДАЖ БАЙНА!

Даваабатын САЙНБАЯР

Нээлттэй Ардчилсан Нам – Шинэчлэлийн Нэгдсэн Хөдөлгөөний үүсгэн байгуулагч, зохицуулагч
2016.12.06

11.26.2016

АН-ын шинэчилсэн дүрмийг боловсруулах явц



#АН-ын Шинэчилсэн дүрэм боловсруулах ажлын хэсэг өнгөрсөн 5 хоногийн турш өдөр бүр шөнө дөл хүртэл хуралдсаны дүнд АН-ын үзэл баримтлал, Үндсэн дүрмийн шинэчилсэн найруулгын төсөл ерөнхийдөө гарч байна. АН-ын бүх шатны төлөөлөл орсон уг ажлын хэсэг дүрмийн зүйл заалт бүрт маш нухацтай хэлэлцүүлэг хийлээ. Энэ шинэ дүрэм бол АН-ын шинэчлэлийн суурь платформ байх учиртай. (Санал болгож буй төслийг бүх сум дүүргийн намын хороодод илгээж нээлттэйгээр хэлэлцүүлээд эхэлж буй
Дүрмийн нэлээд чухал хэсэг болох Гишүүний бүртгэл, цахим бүртгэл, шилжилт хөдөлгөөний журам, АН-ын гишүүний батлах олгох журам, АН-ын гишүүний татварын журмуудыг боловсруулах ажлын хэсгийг миний бие ахлаж байгаа бөгөөд ирэх Даваа гаригт бэлэн болгохоор зорьж ажиллаж байна. Үндсэндээ манай нам гишүүдээ цоо шинээр үнэн зөв бүртгэх, татвар төлөлтийг эрчимжүүлэх, оролцоог үнэлэх, хянах, тайлагнах, хариуцлагын тогтолцоо г.м маш олон чухал асуудлуудыг энэ журмаар шийдэх ёстой. Энэ бүхэнд bar code/ гишүүнчлэлийн ID бүхий мэдээллийн технологийн дэвшил, ERP системд суурилсан цахим үнэмлэх голлох үүрэг гүйцэтгэнэ гэж би хувьдаа үзэж байна. 
Тус дүрмийг 2016.12.06-нд Ардчилсан намын VI их хурлаар (1210 төлөөлөгчтэй) хэлэлцэн батлах юм. Ардчилсан намыг Бодлого суурьтай, Ёсзүй, хариуцлагын тогтолцоотой, Тэгш оролцоотой, Хүний нөөцийн цогц бодлоготой, Нийтийн, ил тод санхүүжилттэй, Хагас босоо тогтолцоотой, Нээлттэй - Иргэний индэр нам болж төлөвших ёстой хэмээн 7 зүйл зарчмыг дэвшүүлж ирсэн Нээлттэй АН - Шинэчлэлийн нэгдсэн хөдөлгөөн, хөдөлгөөний гишүүд Дүрэм болон Их хурал зохион байгуулах ажлын хэсгүүдэд маш идэвхитэй оролцож, бодит хувь нэмрээ оруулж байгаад баяртай байна.
Энэ дашрамд 1924 оны 11 сарын 26-ны эл өдөр Анхдугаар үндсэн хуулиа батласны 92 жилийн ойн мэнд хүргэе. Харин 1911 оны 12 сарын 29-нд Монгол улс тусгаар тогтнолоо сэргээж туурга тусгаар Монгол улсаа байгуулснаа даян дэлхийд зарлан тунхагласан нь үнэн тул тусгаар тогтнолын баярын өдрийг 12 сарын 29-нд тэмдэглэж занших нь зүй билээ.




9.29.2016

DeFacto interview - D.Sainbayar

Өчигдөр миний оролцсон #DeFacto ярилцлагыг эндээс үзнэ үү. Баярлалаа. #ШинэчлэлШийдэл

Хөдөлгөөний зохицуулагч Д.Сайнбаяр: Одоогийн намын бодлого тодорхойлж буй фракциудын удирдлагад хандаж хэлэхэд " Баярлалаа, Одоо болно!"



9.19.2016

Д.Сайнбаяр: Бидний ард хэн нэгэн байгаа бол тэр нь С.Зориг




Д.ГЭРЭЛЦЭЦЭГ

“Нээлттэй АН-Шинэчлэлийн нэгдсэн хөдөлгөөн”-ийг үүсгэн байгуулагч, зохицуулагч Д.Сайнбаяртай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.


-АН өнгөрсөн сонгуулиар ялагдал хүлээсэн. Сонгуулийн дүн гардаг шөнө таны хэлсэн дүгнэлт сошиал медиагаар нэлээд шуугиан тарьсан. Энэ талаар ярилцлагаа эхлүүлье?

-Товчхондоо ард түмэн Ардчилсан намд дүнгээ л тавьсан. Энгийн ард иргэд байтугай гишүүд дэмжигчид АН-даа гомдсон байна. Олон зуун бизнес хаалгаа барьж, олон мянгаараа ажилгүй болж, олон гэр бүлийн амьдрал доройтсон гэдэг бол хөдлөшгүй баримт, өнөөгийн манай нийгмийн бодит дүр төрх. Үүнийг яаж ч хаацайлаад нэмэргүй. Гадаад зах зээлд түүхий эдийн үнэ унасан хэцүү, азгүй үе таарсан ч ядаж байхад АН-ын ах нар фракцилаж хоорондоо маш эв түнжингүй байсан нь хамгийн том алдаа болсон. Сонгуулиар АН-ын дарга нар, томчууд бүгд уналаа. Хүндэлж явдаг залуу үеийн төлөөлөл М.Батчимэг, Х.Тэмүүжин нар ч ялагдал хүлээсэн. Ингэж ялагдана гэж АН байтугай МАН ч төсөөлөөгүй. Гэхдээ заримдаа ялагдал ялалт болдог үе бий. Өнөөдөр АН бүр үндэс сууриараа шинэчлэгдэх цаг болсныг ард түмэн хангалттай ойлгогдохоор хэллээ.

-АН-ын ҮЗХ-ны хуралдаан хоёр дахь удаагаа хойшилчихлоо. Шалтгаан нь Гүйцэтгэх зөвлөлөөс Орон нутгийн сонгуулийн дараа хуралдах нь зүйтэй гэсэн шийдвэртэй холбоотой. ҮЗХ хойшилж байгаа нь хэр зөв шийдвэр гэж харж байна вэ?

-ҮЗХ-ны хуралдааныг хойшлуулах болгонд нэг шалтаг хэлдэг. АН бол ардчиллын үнэт зүйлс, хувь хүний эрх чөлөө, төрийн оролцоо хязгаарлагдмал чөлөөт зах зээлийн үзэл санааг дагадаг хүмүүсийн нэгдэл. Гэвч энэ нам хувь хүний эрх чөлөөг боомилдог нам болж хувирлаа. Одоо байгаа удирдлага нь өөрөө дүрмийн бус. Дээрээс нь үндсэн ажлаа хийхгүй байна. Бидний өмнө хийх ёстой ажил олон байна. Ард түмэн орон нутгийн сонгууль гэхээсээ илүүтэй АН-ыг аль болох хурдан шинэчлэгдэж, шинэ удирдлагаа сонгож, сөрөг хүчний үйл ажиллагаагаа сайн явуулаасай гэж хүсч байгаа. Тэгэхээр ҮЗХ-г хойшлуулж байгаа нь маш хариуцлагагүй үйлдэл. Шуудхан хэлэхэд намын даргаар “хэнийгээ тавих вэ” гэдэг шударга бус өрсөлдөөн, аль фракцийн гишүүд ҮЗХ-ны хуралдаанд ирцийг бүрдүүлэх вэ гэдэг ханлигийн системээс бүх зүйл хамаарч байна. Гишүүд нь цуглаад асуудлаа шийдээд л явж байх ёстой. Ер нь ҮЗХ яахаараа хэдхэн цаг хуралдаад тардаг байх ёстой юм. Жүжгийн тавилт уу? Яагаад энэ нөхдүүд өнгөрсөн алдаа оноогоо цэгнээд, тулгамдсан асуудлуудаа шийдээд өдөр болгон хуралдаж болохгүй гэж.

-228 гишүүнтэй АН-ын ҮЗХ намын шинэ даргаа сонгоход хэр чадамжтай вэ. Сүүлийн жилүүдэд хуралдаж чадаагүйг нь харвал бүрэн чадамжтай гэж хэлэхэд эргэлзээтэй байна?

-Товчхондоо үгүй. Дүрмийн дагуу намын их хурлаас сонгох ёстой. Одоо мөрдөгдөж буй дүрмийн дагуу ротациа хийхгүй олон жил болчихсон, бүрэн эрхийн хугацаа нь дууссан, дүрмийн бус гишүүд ҮЗХ-д үүрлэж байна. Улс орноор жишвэл УИХ-ын бүрэн эрх нь дуусчихаад байхад ажиллах гэж үзээд байгаа парламенттай яг ижилхэн. Дээр нь намаа сонгуульд ялагдуулсан олонлог. Манай нам ҮЗХ-ны гишүүнийг УИХ-д дэвшүүлнэ гэдэг дүрэмтэй. Гэтэл гишүүн бус олон арван хүн УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшсэн. Дараа нь нөхөж ҮЗХ-д гишүүн болж байх жишээтэй. Өөрөөр хэлбэл, энэ нам алхам тутамдаа дүрмээ зөрчиж байна. Ард түмэн, энгийн гишүүд дэмжигчид шударга ёс, нээлттэй байдлыг хүсч байгаа. Гэтэл үүний бамбай болж байх ёстой АН ялзарч явсаар өнөөгийн Монголын нийгмийн хамгийн муу муухай болгоны үндэс нь болчихсон байна. Фракц хоорондын зөрчил нь улс үндэстний асуудал болж хувирлаа. АН ёс зүй, зарчим, ёс суртахууны хувьд ялзралын дээд цэгт хүрсэн.

-Уг АН-ыг асуудлаа хамгийн нээлттэй хэлэлцдэг гэдэг. Гэтэл байдал өөрчлөгдөж асуудлыг далд, хүчээр шийддэг, хаалттай нам болж хувирч байх шиг?

-Ер нь аймаг, сумдын намын хороо, дүүрэг, хороодын намын үүрүүдийн ихэнх нь танил тал, бизнесийн сүлжээн дээр тогтнож байна. Манай нам дээрээсээ доошоо авлигын тогтолцоог дэмжигч институци болж төлөвшсөн байна. Орон нутгийн сонгуульд нэр дэвшигчдээ сонгохдоо хаалгаа түгжээд, үүдэндээ хамгаалалтын алба авч хор найруулдаг нам болсныг олон энгийн гишүүн ярьж хэлж байна. Энгийн гишүүд дэмжигчид нэр дэвших, санал өгөх эрх нь хязгаарлагдмал, шинээр гишүүн элсүүлэх дургүй, элссэн нэгнийг хуралдаа дууддагүй ийм ханлигийн, хаалттай нам болж хувирчээ. Энэ л системээс манай намын ҮЗХ бүрэлддэг. ҮЗХ гишүүдийн дийлэнх нь танил тал, хөрөнгө мөнгө, эрх мэдлийн сүлжээгээр гарч ирсэн хүмүүс. Нэг ёсондоо авлигын тогтолцоог өөгшүүлж, тэр системээр дамжиж гарсан гишүүд олон байгаа.

-УИХ-д байгаа гишүүдээсээ намын даргаа сонгох нь давуу талтай. Нэгэнт сонгогчдын итгэл хүлээж, суудал авсан учраас тэднээс томилох ёстой гэсэн санал ч явж байсан?

-Ийм утгагүй логик байж болохгүй. Хэрэв манай намаас нэгхэн хүн УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон байвал зөвхөн түүнийг намын даргаар сонгоно гээд байгаатай адил сонсогдож байна. Ер нь бол намын даргыг үндэстэн даяар сунгаа хийж тодруулах хэрэгтэй. Улс орны хөгжлийн бодлогыг тодорхойлогч үндэсний хэмжээний нам мөн л юм бол ийм л зарчмаар удирдагчаа сонгох ёстой. Намын их хурал бол үндсэндээ томсгосон ҮЗХ. Одоогийн дүрмийг баримталбал намын их хуралд фракциуд өөрийнхөө хүмүүсийг шургуулах дажинд мордох нь ойлгомжтой. Ийм хуучин тоглоомын дүрмээр гарсан удирдагч бол бас л хэсэг бүлэг фракцийн эрх ашгийг хамгаалагч болж тодроно. Ингэвэл АН бүрэн шинэчлэгдэж чадахгүй. Үүнээс сэргийлж үндэсний хэмжээний сунгаа хийж тодруулах нь нээлттэй намын зарчимд нийцнэ. Зөвхөн гишүүд дундаас гэх юмгүй гишүүд дэмжигчдээс саналаа авсан ч болно. АН сайн шинэчлэгдэн чадвал улс орны язгуур эрх ашигт нийцнэ. Энэ намын шинэ дарга нь аль нэг фракц, явцуу эрх ашгийн хүүхэлдэй биш харин Монголын хөгжлийн алсын харааг тодорхойлогч, ардчилсан үзэл санааны лидер, мерит зарчмыг баримталсан бодлогын намын үндэс суурийг тавигч байх ёстой. Ардчилсан намд цоо шинэ нүүр царай, шинэ лидер хэрэгтэй. Ийм лидерүүд манай намд бий гэдэгт би итгэлтэй байна.

-Залуус намаа шинэчлэх асуудлыг ярьж байгаа нь магадгүй өмнөх үеэ үгүйсгэж байна гэж шүүмжлэх гишүүд ч байгаа шүү дээ?

-Хоёр зүйл хэлье. Алдаа оноотой ч гэсэн өмнөх үе маань түүхэн үүргээ гүйцэтгэсэн. Тэд ардчилсан хувьсгалыг эхлүүлсэн. Тэдэнд баярлалаа гэж хэлэх ёстой. Гэхдээ одоо хангалттай. Шууд хэлэхэд АН-ын удирдлагад байсан 60-аад оны зарим нөхөд АН-ын удирдлагаас зохистой түвшинд зайгаа авах ёстой цаг үе ирлээ. Та бүгдийн хувийн шинжтэй зөрчилдөөн, дотоодын хямрал энэ улс орныг хямралд хүргэж байна. Эхлүүлсэн ардчиллаа та нар өөрсдөө нураагаад эхлэхийг бид харлаа. АН-ыг эрх чөлөөг боомилогч, авлигын үүр, шударга бус явдлын үндэс болгож хувиргалаа. Та нар бүгдээрээ сайд даргын албыг толгой дараалан ээлжилж хашлаа. Төрийн гурван өндөрлөгийг гурвууланг нь авч байсан үедээ ч улс төрийн хамгийн тогтворгүй байдлыг бий болгож, улс орныг амар тайван авч явж чадсангүй. Та нар хамтарч чадаагүй. Намаа ч ялагдалд хүргэлээ. Одоо энэ улс оронд нэмж гай тарихаасаа өмнө АН-ыг энгийн гишүүд, дэмжигчиддээ буцааж өгөх цаг чинь ирсэн. Энийг сайн ойлго. Үүнийг сонгогч түмэн сая хэлээд өглөө шүү дээ. Түүхэнд сайнаараа үлдэхээ бод. Одоо хоорондоо зөрчилдөж, тэмцэлдэхийн оронд дараагийн үеийнхэн болох 1970, 1980-аад оны залуустаа ачааны хүндийг үүрүүл гэж хэлмээр байна. Бид уламжлал, шинэчлэлийг хослуулж чадна.

-Шинэчлэлийн талаар АН-ын залуус хүчтэй дуугарах болсон цагаас тэдний ард хэн нэгэн дарга, фракц байна гэх хардлага явж байгаа. Уг нь шинэчлэлийн асуудал өмнө нь ч яригдаж байсан. Тэр үед залуус хүчтэй дуугараагүй байж одоо дуугарч байгаа нь хардах үндэслэл болж байгаа байх?

-Бидний ард хэн нэгэн байхгүй. Бидний ард ардчиллын үнэт зүйлс, АН-ын олон мянган гишүүн дэмжигч бий. Заавал нэг хүн байх ёстой юм бол тэр нь С.Зориг агсан гэж хэлж болно. Өнгөрсөн долдугаар сард “Нээлттэй АН-Шинэчлэлийн нэгдсэн хөдөлгөөн”-ий залуус АН-ын удирдлагад анхны шаардлага, тунхагаа хүргүүлэхдээ С.Зоригийн хөшөөний өмнө зогсож байгаад зургаа авахуулж байсан. Ер нь бид байнга тэнд цугларч, асуудлаа ярилцдаг. Шуудхан хэлэхэд З.Энхболд, Н.Алтанхуяг, Х.Баттулга, Ц.Элбэгдорж, С.Эрдэнэ, Б.Гарамгайбаатар зэрэг өөр хоорондоо байнгын зөрчилтэй нөлөө бүхий улстөрч, фракцийн удирдагч нар бидний ард байхгүй. Харин ч энэ хүмүүсийг бүгдээрээ АН дахь нөлөөгөө багасгах шаардлагатай гэж үздэг. Энэ удирдагч нарын хэн нэгний нь нөлөө АН-ын удирдлагад байгаа цагт фракц хоорондын зодоон дуусахгүйгээр үл барам АН-ын шинэчлэл, улс орны хөгжилд саад бэрхшээл учирна. Та нарын хоорондын тэмцлээс ард түмэн залхаж байна гэдгийг онцолж хэлмээр байна.

-Тэгвэл намын удирдлагуудын зүгээс та бүхнийг хэрхэн дэмжиж байна. Шинэчлэлийн асуудал хэр үр дүнд хүрнэ гэж бодож байна?

-Манай нам бүрэн шинэчлэгдэнэ гэдэгт итгэж, найдаж байгаа. Шинэчлэл гэдэг бол олон нийтээрээ хамтдаа хийх нээлттэй диалоги, бас оновчтой үйлдэл юм. Монгол хүний саруул ухаанд итгэдэг гэдэг шиг дээр дурдсан хүмүүс намын удирдлагыг Ардчилсан намын мартагдсан, таягдсан үзэл санааг хамгийн сайнаар илэрхийлж, дахин амьдруулах цоо шинэ эрч хүч, шинэ зууны хөгжлийн идеологийг тээж чадах залуу үед зайгаа тавьж өгнө гэдэгт итгэхийг хүсч байна. Өнгөрсөн хугацаанд АН-ын ҮЗХ, ГЗ-д зургаан зүйл бүхий шаардлага, тунхагаа хүргүүлсэн. Нааштай хүлээж авсан. 21 аймаг, есөн дүүрэгт шинэчлэлийн хөдөлгөөний салбар зөвлөлүүд байгуулагдаад эхэлж байна. Улс даяар энгийн гишүүд дэмжигчдийн дунд АН-ын шинэчлэлийн асуудлаар судалгаа, санал асуулга хийж байна. Улс төрийн шинжлэх ухааны судлаачид, их сургуулиудын профессоруудтай хамтарч “Улс төрийн намын шинэчлэл, гарц”- сэдвээр эрдэм шинжилгээний бага хурал хийлээ. Нийтлэлч Баабар, Д.Энхбат, эдийн засагч Д.Жаргалсайхан, Ерөнхий сайд асан Д.Бямбасүрэн зэрэг нийгмийн үзэл санааны лидерүүд болон АН-ын Лу.Болд, Д.Эрдэнэбат, П.Цагаан, Да.Ганболд, Лу.Гантөмөр, Ж.Батзандан гэх мэт АН-ын үе үеийн төлөөлөл болсон гишүүдийг урьж “Хөгжлийн тухай диалоги” цуврал чөлөөт уулзалтууд хийж байна. Цаашид АН-ын үе үеийн дарга нарыг урьж, санал бодлыг нь сонсоно. Ер нь бид залуу үе гэдэгт биологийн нас огт яриагүй. Дэвшилтэт үзэлтэй хэн бүхэн манай хөдөлгөөнд нэгдэхэд нээлттэй. Хөдөө орон нутагт уулзалт, семинарууд хийж байна. Удахгүй улс орны хөгжлийн асуудлаар хамтарч бичсэн номоо хэвлүүлнэ. Судалгаанд суурилж, өөрсдийн боловсруулсан АН-ын шинэчлэлийн үзэл баримтлал, хөгжлийн модел, дүрмийн төслийг олон нийтэд дэлгэж танилцуулна. АН-ын одоогийн удирдлага, ҮЗХ бидний саналыг хүлээж авахгүй бол бид тэмцлийн бусад хэлбэрт шилжихэд бэлэн байгаагаа хариуцлагатайгаар мэдэгдэе.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин - 2016.09.19 Даваа гариг


8.24.2016

Xүчирхэг үндэстнийг хамтдаа бүтээх (nation building) эрхэм үүрэг БИДНИЙ ҮЕ-д бий

Эрхэм анд нөхөд, хамтран зүтгэгчид, Ардчилсан нам болон Монголын нийгмийн шинэчлэлийг дэмжигчид, шинэ үеийн залуус болон ах, эгч, дүү нар аа. Миний бие эх орныхоо нийгэм, улстөр, эдийн засаг, үндэстний хүсэл эрмэлзэл, хөгжлийн асуудлаар өөрийн үзэл бодол, үзэл санаа, үнэт зүйлсийг хуваалцаж байх зорилгоор Facebook Page (https://www.facebook.com/sainbayar.davaabat) нээж буйг болгооно уу. Та бүхэн LIKE дарж, үзэл бодлоо чөлөөтэй хуваалцаж байхыг хичээнгүйлэн хүсье!

Хөгжлийн эрчийг бидний үе улам эрчимжүүлж, урагшлуулах ёстой. Өвөг дээдсийн өвлүүлсэн үнэт зүйлсийг умартаж, шударга ёсыг гээж, ёс зүйгүй байдал илт давамгайлсан энэ нийгмээ бид дор бүрнээ аль чадахаар засч, залруулах ёстой. Шинэ зууны цоо шинэ, хүчирхэг үндэстнийг хамтдаа бүтээх (nation building) эрхэм үүрэг БИДНИЙ ҮЕ-д бий. 

САЙН ШИЙДЭЛ, ЗӨВ ГАРЦ-ыг олж нээх, хэрэгжүүлэхэд хүн бүрийн ҮЙЛДЭЛ, ОРОЛЦОО чухал. Тэртусмаа ЗАЛУУСЫН ОРОЛЦОО чухал.

Уудам Монголын (бас дэлхийн) өнцөг булан бүрт Монголын шинэ үеийн сэхээтний төлөөлөл, үндэсний эрх ашиг, үнэт зүйлийг эрхэмлэдэг, Монгол улсын нэр төртэй иргэн, шударга ёсыг сахигч, өндөр ёс зүйтэй ЭХ ОРНЫ САЙН ХҮҮ, ОХИН олон мянгаараа бий гэдэгт би итгэдэг. Өөрчлөлт, шинэчлэл, дэвшлийг хийх хүсэл зорилго бидэнд бий. 
Бид хамтдаа хийж чадна. Манай үеийнхэн их өвөг дээдсийн ариун голомтыг бадрааж, хөгжлийн бамбарыг улам өндөрт өргөх болно.

Даваабатын Сайнбаяр 2016.08.24
(Энэ бичвэрийг түгээж тус болно уу. Баярлалаа)

6.30.2016

AН-ын ялагдлын дараа бодогдсон бодол

Ардчилсан намд ард түмэн дүнгээ тавьлаа. МАН мундагтаа ялаагүй ээ. Ард түмэн манай намд гомдсон байна. Аргагүй дээ, олон зуун бизнес хаалгаа барьж, олон мянгаараа ажилгүй болж, олон хүний амьдрал доройтсон гэдэг бол факт. Түүхий эдийн үнэ унаад хэцүү, азгүй үе таарсан ч ядаж байхад "ах нар" фракцилаж хоорондоо байнга зодолдож, эв түнжингүй байсан. АН-ын дарга нар, томчууд бүгд уналаa. Хүндэлж явдаг залуу үеийн төлөөлөл Батчимэг, Тэмүүжин нар ч уналаа. Арай ч ингэж ялагдана гэж бодсонгүй. Сэрэх цаг болжээ. Одоо АН шинэчлэгдэх цаг болсныг ард түмэн хангалттай ойлгогдохоор хэллээ. Заримдаа ялагдал ялалт болдог үе бий...

Д.Сайнбаяр
June 30 at 12:19 am · Bangkok, Thailand

12.14.2015

Нийтлэгчийн тухай: Кишорэ Махбубани - Сингапурын Үндэсний Их Сургуулийн Ли Куан Юүгийн нэрэмжит Төрийн бодлогын дээд сургуулийн захирал. Дипломат албанд 30 гаран жил ажиллахдаа Сингапурын ГХЯ-ны төрийн нарийн бичгийн дарга, НҮБ дахь элчин сайдаар хоёр удаа томилогдож, НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлд Ерөнхийлөгчийн алба хашиж байв. Financial Тimes, Foreign Affairs, Washington Quarterly, New York Times зэрэг дэлхийн нэр хүндтэй хэвлэлд геополитикын сэдвээр нийтлэл бичиж, “Can Asia Think?”, “The New Asian Hemisphere: Тhe irresistible shift of global power to the East” зэрэг хэд хэдэн даацтай ном хэвлүүлжээ. Энэтхэгийн Ерөнхий сайдын дэргэдэх Дэлхийн Зөвлөл, Йелийн их сургуулийн Олон улсын харилцааны Ерөнхийлөгчдийн Зөвлөл, Дэлхийн Эдийн Засгийн Форумын Гео-эдийн засгийн Глобал Зорилтын Зөвлөлийн гишүүн. Foreign Policy сэтгүүл түүнийг дэлхийн Топ 50 сэтгэгчийн нэгээр нэрлэж байв.  

Сингапурын амжилтын нууц буюу MPH зарчим 

Kишорэ Махбубани Ли Куан Юүгийн нэрэмжит Төрийн бодлогын дээд сургуулийн захирал 

Сингапур улс 2015 оны 8 сарын 9-ний өдөр 50 нас хүрлээ.
Хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн амжилттай нийгмийг Сингапур улс цогцлоож чадсан уу? Өөрөөр хэлбэл дэлхийн бусад оронтой харьцуулвал Сингапур улс нийт иргэдийнхээ амьжиргааг бүх талаар өв тэгш, хамгийн богино хугацаанд дээшлүүлж амжив уу?

Дээрх асуултанд хариулах цорын ганц арга бол бодит тоо баримтанд түшиглэх явдал. Хүний хамгийн анхдагч хэрэгцээ бол хүнс, орон байр, эрүүл мэнд, боловсрол, ажлын байр. Эдгээр анхдагч хэрэгцээг Сингапурчууд бусад улс орнуудаас илүү богино хугацаанд хангаж чадсан уу?
Сингапур 1965 онд Малайзын бүрэлдэхүүнээс хөөгдөж, өөрсдийн хүсээгүй тусгаар тогтнолыг олох үед ердөө л гуравдагч ертөнцийн буурай орон байлаа. Нэг хүнд ногдох орлого нь 500 ам.доллар байсан нь тухай үеийн Гана улсынхтай зэрэгцэж байв. Бүр яадгаа алдсан ядуу байгаагүй ч тэжээлийн дутагдал нийтлэг байжээ. Юу гэвэл бага сургуулийн нэгдүгээр ангид ороход намайг хүнс тэжээлийн тусгай хөтөлбөрт хамруулж байв. Бусад хүүхдүүдтэй хамт сүүний хувингаас утгалцаж суусны хувьд би энэ бүхнийг өөрийн биеэр гэрчилж чадна.

Хүснэгт 1: Нэг хүнд ногдох ДНБ /бодит үнээр/
 * 2005 оны ам.долларын тогтмол ханшаар

Өнөөдрийн байдлаар Сингапурын нэг хүнд ногдох орлого 500 ам.доллараас 55000 ам.долларт хүрч огцом цойлсон нь шинээр тусгаар тогтносон бусад аль ч орны хүрээгүй том амжилт юм. Сингапурын эдийн засгийн энэ онцгой амжилтын түүх бол ердөө л гайхамшиг гэлтэй. Гэвч намайг 1980-аад онд НҮБ дахь Сингапурын элчин сайдаар ажиллаж байх үед НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн тэргүүнээр ажиллаж байсан америк эр Жэймс Грант дээрх зүйлийг сонсох бүртээ ундууцдаг байлаа.

Хүснэгт 2: Дурдсан оноос 2014 он хүртэл өссөн ДНБ-ын өсөлтийн хувь /бодит үнээр/
 *2005 оны ам.долларын тогтмол ханшаар

Чухамдаа өөр нэг салбарт үзүүлсэн Сингапурын амжилтыг илүү онцгойлж үзэх ёстой гэж тэр надад хэлдэг байв. 1965 онд нялхсын эндэгдэл 1000 төрөлт тутамд 35 байсныг 1985 он гэхэд 10.9 болгож бууруулсан нь бүх улс орнуудыг ардаа орхисон үзүүлэлт байлаа. Жэймс Грантын зөв байжээ. Аль ч нийгэмд хүн амын хамгийн эмзэг, гадны нөлөөнд автамтгай бүлэгт нялхас багтдаг. Нялхасын эндэгдэл багасч энх тунх байх нь эргээд нийгмийн экосистем хэр сайжирч байгаагийн шууд тусгал болдог аж.

Амьд мэнд төрж өссөн Сингапурын нялхас дэлхийн хамгийн сайн боловсролын тогтолцоогоор дамжих ерөөлтэй байв. Тун саяхан Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагын ECD) явуулсан математик, шинжлэх ухааны Бүх нийтийн суурь эрдмийн (Universal Basic Skills) түвшин тогтоолтоор Сингапурын 15 настнууд дэлхийд чансаагаараа тэргүүн байрт орсон байна. 2012 оны OECD PISA шийдэл олох шалгалт”-нд Сингапур хүүхдүүд мөн л тэргүүллээ.

Нийгмийн бусад олон шалгуур үзүүлэлтээр Сингапур улс дэлхийд тэргүүлж байна. Миний төрж өссөн ядуусын хорооллоос гараагаа эхэлсэн Сингапур улсын иргэдийн 90% нь өнөөдөр өөрсдийн өмчилдөг орон сууцанд амьдарч байна. Энэ үзүүлэлтээрээ мөн л дэлхийд тэргүүлж байна. Цаашилбал орлогоороо нийгмийн доод 20% -д багтдаг айл өрхүүдийн 80% нь өөрийн орон сууцанд амьдарч байна. Нийгмийн Халамжийн Төв Сангийн (Central Provident Fund) тусламжтайгаар хурдацтай өссөн цалин хөлс, заавал төлөх ёстой нийгмийн даатгалын хадгаламжаа ашиглаж байр авах боломжоор хангасан чанд тогтолцооны дүнд өөрийн байртай айл өрхийн тоо ер бусын өндөр хэмжээнд хүрчээ.
Тэгэхээр Сингапур хэрхэн яаж ийм өв тэгш хөгжилд хүрч чадав? Хамгийн энгийн хариулт бол ер бусын сайн манлайлал. Сингапурын үндсийг тавигч ерөнхий сайд ноён Ли Куан Юүгийн тухай дэлхий даяар олон хүн мэднэ. Тэрээр өнгөрөгч оны 3-р сард таалал төгссөн билээ. Харин Сингапурын эдийн засгийн гайхамшгийг урлан цогцлоосон доктор Го Кен Сви, Сингапурын хөгжлийн суурь философийг томъёолсон ноён С. Ражаратнам нарын тухай арай л цөөн хүн дуулсан болов уу. 

Тэд хамтдаа гайхалтай баг болж чадсан.  

Энэ хүчирхэг баг ер бусын гэмээр гурамсан бодлогыг хамтдаа хэрэгжүүлсэн нь: Мeritocracy (хамгийн чадварлаг нь удирдах албан тушаалд томилогддог төрийн тогтолцоо), Pragmatism, Honesty (шударга журам) гурав юм. Чухамдаа MPHнэртэй энэ “нууц жорыг би Ли Куан Юүгийн нэрэмжит төрийн бодлогын дээд сургуулийн бүх гадаад оюутнуудад харамгүй хуваалцаж, хэрэв тэд энэ жорыг эх орондоо нэвтрүүлж чадах аваас улс орноо Сингапур шиг хөгжүүлж чадна гэж ямагт сургаж ирсэн. 

Меритокраси бол ноёлогч ангийн хамсаатнууд бус харин хамгийн чадварлаг иргэд нь шилэгдэж улс орноо удирддаг тогтолцоо юм. Прагматизм гэж дугуйг шинээр бүтээх гэж оролдоод байдаггүй, шаардлагагүй зүйлд цагаа бараад байдаггүй улс орны үзэл баримтлалыг хэлнэ. Доктор Го Кен Сви ямагт Кишорэ минь, Сингапурын өмнө ямар ч асуудал тулгарсан бай яг ижил асуудлыг хэн нэг нь хаа нэгтээ шийдсэн л байж таараа. Иймд тэр шийдлийг олж хуулаад Сингапурт нутагшуулъягэж хэлдэг байв. Шилэгдмэл сайн туршлагыг хуулна гэдэг бол аль ч улс орны хийж чадах зүйл. Харин шударга журам”-аар засаглана гэдэг бол хамгийн хэцүү нь. Авлига бол гуравдагч ертөнцийн орнуудын ихэнхи нь яагаад өөдөлдөггүйн цорын бөгөөд хамгийн том шалтгаан мөн. Сингапурын үндсийг тавьсан эрхмүүдийн хамгийн агуу бяр тэнхээ бол тэдний өршөөлгүйгээр шударга ёсыг баримталдаг чанар юм. Дээр нь бүгдээрээ сүйхээтэй, овжин байж чаддаг байсан нь бодлогоо хэрэгжүүлэхэд нэмэр болсныг дурдах ёстой.

Сингапурын амжилтын үндэс бол MPH: Meritocracy, Pragmatism, Honesty (шударга журам) юм.

Гэхдээ Сингапурыг гүжир гүтгэлэг тойроогүй. Таван жил тутам чөлөөт сонгууль явагдаж ирсэн ч Сингапурын улс төрийн тогтолцоог соёлтой дарангуйлал гэх нь нийтлэг. Хэвлэл мэдээлэл нь төрийн хяналтанд байдаг гэсэн түгээмэл ойлголт ч бий. Хил Хязгааргүй Сурвалжлагчид (Reporters Without Borders) байгууллагын 2015 онд гаргасан Хэвлэлийн Эрх Чөлөөний Индексээр тус улс 180 орноос 153 дугаар байрт жагсчээ. Энэ үзүүлэлт хүний эрхийн байгууллагуудын шүүмжийн бай болж ирсэн. Эрх чөлөөний ордон (Freedom house) ч Сингапурыг хагас эрх чөлөөтэй гэж дүгнэдэг.

Мэдээж эдгээр шүүмжийн заримд нь эргэлзэшгүй үндэслэл бий. Гэвч Сингапурын ард түмэн бол дэлхийн хамгийн өндөр боловсролтой ард иргэдийн нэгд тооцогддогийг санах хэрэгтэй. Тиймдээ ч тэд дэлхийн хаана ч гологдохооргүй юм. Хэрэв Сингапурын ард түмэн “чөлөөт бус нийгэмд боомилогдож байгаа бол өөрсдийн итгэл үнэмшилд бат зогсч сонгуулиар засгаа өөрчлөх эрх нь бий. Дийлэнхи нь эх орноо орхиогүй. Яг үүнтэй ижил нэг үнэн зүйл бол америк, европ гэх мэт дэлхийн хамгийн чадварлаг хүмүүс Сингапурын иргэн болж өөрсдийн уугуул иргэншлээс татгалзаж байгаа явдал. Магадгүй барууны хэвлэл мэдээллийнхний анзаарч түвдээгүй нэг зүйлийг энэ хүмүүс анзаарч чадсан байх: Сингапур бол төрж өсч, амьдрахад хамгийн таатай улс орнуудын нэг. 1965 онд сүйрэх тавилантай байсан энэ улс дэлхийн хамгийн өндөр хөгжсөн орны нэг болж чадсан явдал нь өөрөө ер бусын түүх билээ.

Зохиогчийн зөвшөөрөлтэйгээр орчуулсан Д.СайнбаярЛи Куан Юүгийн нэрэмжит Төрийн бодлогын дээд сургуулийн магистрант (@dsainbayar)

Forbes Mongolia сэтгүүл (11 сар) 
Эх сурвалж: http://www.huffingtonpost.com/kishore-mahbubani/singapore-world-successful-society_b_7934988.html